ภาวะโลกร้อนเกิดจากการที่ก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศเพิ่มปริมาณสูงขึ้นและกักเก็บพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์ที่ส่องมากระทบผิวโลกไว้ในชั้นบรรยากาศมากขึ้น โดยไม่ปล่อยให้สะท้อนกลับออกไปสู่อวกาศ หรือที่เรียกกันในเชิงวิชาการว่า ภาวะเรือนกระจกที่ผิดปกติ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสภาพภูมิอากาศของโลก โดยที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตมากซึ่งสังเกตเห็นได้ชัดในช่วงสองศตวรรษที่ผ่านมา

       ประเด็นสำคัญที่ควรจะต้องคำนึงถึงก็คือ ภาวะโลกร้อนที่กำลังเกิดขึ้นอยู่นี้เป็นปรากฏการณ์ในระดับโลกและคาดว่าจะยังคงดำเนินต่อไปอีกหลายทศวรรษเป็นอย่างน้อย และผลกระทบของภาวะโลกร้อนในด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศนั้น จะมีความแตกต่างกันไปตามแต่ละภูมิภาคของโลก โดยที่ภูมิภาคเอเซียอาคเนย์ตกอยู่ในข่ายที่จะได้รับผลกระทบโดยหลีกเลี่ยงไม่ได้ และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอันเนื่องมาจากภาวะโลกร้อนนั้นจะเป็นผลที่เกิดขึ้นสืบเนื่องเป็นลูกโซ่ โดยอาจเริ่มจากผลกระทบต่อระบบชีวภาพกายภาพ (bio-physical system) และจะก่อให้เกิดผลกระทบสืบเนื่องต่อไปถึงด้านเศรษฐกิจสังคม เช่น ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นกับระบบนิเวศน์ จะส่งผลกระทบสืบเนื่องไปถึงการดำเนินชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้คน ซึ่งอาจมีความแตกต่างกันหลากหลาย ทั้งนี้ระบบและกลุ่มสังคมต่างๆ อาจมีความเสี่ยงจากผลกระทบเหล่านี้และมีความล่อแหลมต่อภาวะเดือดร้อนแตกต่างกันไปเช่นกัน โดยขึ้นอยู่กับขีดความสามารถในการปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตซึ่งแตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่ หรือตามแต่ละกลุ่มสังคมต่างๆ ซึ่งเป็นผลจากความแตกต่างในลักษณะทางกายภาพของถิ่นที่อยู่ ตลอดจนปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจสังคมอื่นๆ

       การศึกษาเพื่อทำความเข้าใจต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทั้งในระดับโลก ระดับภูมิภาค และ ระดับประเทศ อีกทั้งผลกระทบของของการเปลี่ยนแปลงต่างๆเหล่านั้น ตลอดจนศึกษาถึงความล่อแหลมของระบบนิเวศน์หรือกลุ่มสังคมต่างๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญและเป็นความจำเป็นเพื่อที่จะนำไปสู่การวางแผนนโยบายเพื่อรับมือและปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงในระยะยาว โดยมีเป้าหมายที่จะให้ภาคส่วนต่างๆได้รับผลกระทบน้อยที่สุดหรือลดภาวะเสี่ยงต่อความเดือดร้อนของประชาชนลงให้ได้มากที่สุด นอกจากนั้นความรู้ความเข้าใจนี้ยังอาจนำไปสู่การวางแผนเพื่อรองรับหรือแสวงประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อชุมชน ต่อประเทศ และต่อภูมิภาคได้อีกด้วย

       ศูนย์เครือข่ายงานวิเคราะห์วิจัยและฝึกอบรมการเปลี่ยนแปลงของโลกแห่งภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ (SEA START RC) ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญและความจำเป็นในการศึกษาในด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนี้ และได้ริเริ่มส่งเสริมให้เกิดการศึกษาด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในภูมิภาคอาเซียตะวันออกเฉียงใต้ โดยได้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ พ.ศ. 2540 มาจนถึงปัจจุบัน

หน่วยงาน (บางส่วน) ที่ได้เข้าร่วมในการดำเนินการศึกษาด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ:

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• มหาวิทยาลัยมหิดล
• มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
• กรมอุตุนิยมวิทยา
• กรมวิชาการเกษตร
• กรมพัฒนาที่ดิน
• National University of Laos, Lao PDR
• National Agriculture and Forestry Research Institute, Ministry of Agriculture, Lao PDR
• Environmental Research Institute, Science Technology and Environment Agency, Lao PDR
• Water Resource Coordinating Committee, Office of the Prime Minister, Lao PDR
• National University of Malaysia, Malaysia
• Institute of Meteorology, Hydrology and Environment, Vietnam
• Sub-institute of Hydrometeorology of South Vietnam, Vietnam
• Can Tho University, Vietnam
• University Technology Helsinki (TKK), Finland
• The Met Office Hadley Centre, UK